Klasztor w Pożajściu (Kowno - Litwa - II)

 

Klasztor w Pożajściu

Klasztor w Pożajściu (lit. Pažaislio vienuolynas) to największy zespół klasztorny na Litwie i jeden z najcenniejszych zabytków późnego baroku w Europie Północno-Wschodniej. Obiekt położony jest na malowniczym półwyspie nad Zalewem Kowieńskim.

Klasztor został ufundowany w drugiej połowie XVII wieku przez kanclerza wielkiego litewskiego, Krzysztofa Zygmunta Paca. Obiekt wzniesiono z przeznaczeniem dla surowego zakonu kontemplacyjnego – kamedułów. Głównym architektem tego założenia był Włoch Giovanni Battista Frediani. Prace budowlane i dekoracyjne trwały kilkadziesiąt lat, rozpoczynając się w 1667 roku. Kompleks charakteryzuje się niezwykle rzadko spotykanym, oryginalnym układem przestrzennym opartym na sześciokątach. Włoski styl architektoniczny reprezentują liczne dziedzińce, krużganki oraz falujące linie fasady. 

Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny wyróżnia się wspaniałą kopułą, która dominuje nad okolicznym krajobrazem. Wnętrza świątyni ozdobiono marmurem, sztukateriami wykonanymi przez artystów z Lombardii oraz freskami pędzla Michała Arcangelo Palloniego. Fundator i jego rodzina zostali pochowani w podziemiach klasztoru, zgodnie z ich ostatnią wolą. 

Przez lata historii klasztor ulegał zniszczeniom w czasie wojen, a także przechodził w ręce prawosławnych mnichów w okresie carskim. W czasach Związku Radzieckiego kompleks był dewastowany, służąc między innymi jako archiwum, szpital psychiatryczny oraz obóz dla młodzieży. 

W 1992 roku odrestaurowany obiekt przekazano żeńskiemu zgromadzeniu Sióstr św. Kazimierza. Obecnie na terenie klasztoru działa również muzeum historyczne oraz centrum kultury. Od 1996 roku w zabytkowych wnętrzach i ogrodach organizowany jest prestiżowy Festiwal Muzyki w Pożajściu. Otoczenie klasztoru, w tym odtworzone ogrody i pobliski las, tworzą wspaniałą enklawę ciszy i spokoju.

\

Archikatedra św. Piotra i Pawła w Kownie

Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kownie to największa świątynia gotycka w kraju i jedyny kościół o cechach bazyliki na Litwie. Jej budowę rozpoczęto około 1408 roku z inicjatywy wielkiego księcia Witolda. Prace budowlane i renowacyjne trwały przez kolejne stulecia, co zaowocowało unikalną mieszanką stylów.

Świątynia znajduje się w samym sercu Starego Miasta w Kownie, tuż obok słynnego Ratusza. Budynek wzniesiono z czerwonej cegły, co nadaje mu surowy charakter. W architekturze obiektu wyraźnie dominuje styl gotycki, choć widoczne są w nim także elementy renesansu i baroku.

Katedra mierzy 84 metry długości, 34 metry szerokości, a jej najwyższa wieża osiąga wysokość 65 metrów.

W 1921 roku papież Benedykt XV nadał świątyni prestiżowy tytuł bazyliki mniejszej. Piękne, barokowe wnętrze pochodzi z XVIII wieku i zachwyca bogato zdobionymi ołtarzami. W podziemiach katedry spoczywa wielu wybitnych litewskich duchownych oraz znany poeta i biskup Maironis.

Świątynia jest głównym ośrodkiem życia religijnego archidiecezji kowieńskiej. Wnętrze skrywa także cenne dzieła sztuki, w tym zabytkowe obrazy i rzeźby sakralne. W 1993 roku katedrę odwiedził papież Jan Paweł II podczas swojej pielgrzymki po Litwie.

Kościół Wniebowzięcia NMP (kościół Witoldowy) w Kownie

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kownie, powszechnie nazywany kościołem Witolda, to najstarsza świątynia rzymskokatolicka w tym mieście. Gotycką budowlę ufundował wielki książę litewski Witold około 1400 roku nad prawym brzegiem rzeki Niemen. Według dawnych podań obiekt powstał jako wotum dziękczynne za cudowne uratowanie życia władcy w krwawej bitwie nad Worsklą.

Pod względem architektonicznym kościół wyróżnia się unikalnym planem krzyża, co stanowi rzadkość w regionie. Świątynia, przekazana początkowo zakonowi franciszkanów, na przestrzeni wieków wielokrotnie cierpiała z powodu wojen i pożarów. W 1812 roku wycofujące się wojska napoleońskie splądrowały i podpaliły wnętrze tego zabytkowego obiektu. W ramach dziewiętnastowiecznej rusyfikacji władze carskie zamknęły kościół i przebudowały go na cerkiew prawosławną. Z kolei podczas I wojny światowej armia niemiecka zaadaptowała sakralne wnętrza na nietypowy magazyn do przechowywania ziemniaków. 

Katolicy odzyskali budynek w 1919 roku, a w okresie międzywojennym przeszedł on renowację, zyskując charakterystyczny ostrosłupowy dach na wieży. Malownicze położenie tuż przy wodzie sprawia, że wiosenne podtopienia rzeczne z Niemna dawniej regularnie sięgały murów tej zabytkowej budowli.

Przy gotyckim kościele Witolda znajduje się ławeczka, która przedstawia ks. Juozasa Tumasa-Vaižgantasa – zasłużonego litewskiego pisarza, działacza narodowego i kapłana, który był rektorem tej parafii oraz psa, tego duchownego.

Kościół św. Jerzego w Kownie

Kościół św. Jerzego w Kownie to jeden z najcenniejszych zabytków architektury gotyckiej na Litwie. Świątynia znajduje się w historycznym centrum miasta, tuż obok malowniczego zamku w Kownie. Budowę tego murowanego obiektu z czerwonej cegły rozpoczęto po 1504 roku. Do Kowna sprowadzili się zakonnicy franciszkańscy, nazywani na tych ziemiach bernardynami.

Konstrukcja budowli reprezentuje typ trójnawowej świątyni halowej wzniesionej na planie prostokąta. W XVII wieku obiekt wielokrotnie cierpiał z powodu pożarów oraz niszczycielskich najazdów obcych wojsk. W XIX wieku, w ramach represji po powstaniu listopadowym, władze carskie dokonały kasaty tutejszego klasztoru.

Za czasów sowieckich wnętrze kościoła zamieniono na magazyn medyczny, co doprowadziło do niemal całkowitej dewastacji wyposażenia. Po odzyskaniu niepodległości przez Litwę budynek został zwrócony zakonnikom i poddany gruntownej renowacji.

Kościół św. Michała Archanioła w Kownie

Kościół św. Michała Archanioła w Kownie to jedna z najbardziej charakterystycznych i monumentalnych budowli w mieście. Świątynia znajduje się w samym centrum Nowego Miasta, na końcu popularnej Alei Wolności. Obiekt wzniesiono w latach 1891–1895 na polecenie rosyjskiego cara Aleksandra III. 

Pierwotnie budynek służył jako prawosławny sobór dla żołnierzy stacjonujących w garnizonie Twierdzy Kowno. Budowla reprezentuje styl neobizantyjski, który rzadko występuje w tej części Europy. Konstrukcję wyróżnia pięć imponujących kopuł oraz fasada ozdobiona ponad 260 kolumnami. Wschodnia strona świątyni osiąga wysokość około 50 metrów, przez co dominuje ona w miejskim krajobrazie.

Po odzyskaniu niepodległości przez Litwę budynek przejęli katolicy, zamieniając go w kościół garnizonowy. W czasach ZSRR obiekt został zlaicyzowany i zaadaptowany na Galerię Witrażu i Rzeźb. Od 1991 roku świątynia ponownie pełni funkcje sakralne jako rzymskokatolicki kościół parafialny. Ze względu na swoją burzliwą historię i unikalny wygląd kościół stanowi popularny punkt na mapie turystycznej Kowna.

Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Kownie

Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Kownie to największa świątynia o charakterze monumentalnym w krajach bałtyckich. Budowla stanowi ważny pomnik niepodległości Litwy odzyskanej w 1918 roku. Obiekt wzniesiono w nowoczesnym stylu modernistycznym z wyraźnymi elementami funkcjonalizmu.

Kamień węgielny pod budowę świątyni wmurowano oficjalnie w 1934 roku. Prace przerwała sowiecka okupacja, a niedokończony budynek skonfiskowały ówczesne władze. W czasach ZSRR obiekt przekształcono w fabrykę odbiorników radiowych. Świątynia została zwrócona wiernym dopiero w 1990 roku.

Odnowiony kościół uroczyście konsekrowano w 2004 roku. Nad miastem góruje monumentalna wieża o wysokości 70 metrów. Na dachu kościoła znajduje się popularny taras widokowy dla turystów. Z góry można podziwiać wyjątkową panoramę całego Kowna.