czwartek, 30 kwietnia 2026

Il Gesù w Rzymie


Il Gesù (właściwie Kościół Najświętszego Imienia Jezus) to główna, macierzysta świątynia zakonu jezuitów w Rzymie. Położony jest przy placu o tej samej nazwie, niedaleko rzymskiego Kapitolu i placu Weneckiego.

Budowla jest uznawana za prototyp architektury barokowej i stała się wzorem dla setek kościołów jezuickich na całym świecie. Prace nad świątynią rozpoczęto w 1568 roku z inicjatywy kardynała Alessandro Farnese. Głównym architektem, który opracował projekt wnętrza, był Giacomo Barozzi da Vignola. Po śmierci Vignoli, budowę ukończył Giacomo della Porta, który zaprojektował charakterystyczną, dwukondygnacyjną fasadę.

Kościół został uroczyście konsekrowany w 1584 roku, stając się manifestem potęgi kontrreformacji. Wnętrze zaprojektowano tak, aby wierni mogli skupić się na ołtarzu i wyraźnie słyszeć kazania, co zapewnia doskonała akustyka. Jednym z najbardziej spektakularnych elementów jest fresk na sklepieniu – Triumf Imienia Jezus autorstwa Giovanniego Battisty Gaulliego. Malowidło to tworzy niesamowitą iluzję trójwymiarowości, sprawiając wrażenie, jakby postaci „wypadały” z ram sufitu do wnętrza kościoła.

W lewej nawie bocznej znajduje się bogato zdobiona kaplica św. Ignacego Loyoli, założyciela jezuitów. W kaplicy tej spoczywają szczątki świętego w srebrnej urnie umieszczonej pod ołtarzem.

Naprzeciwko kaplicy św. Ignacego znajduje się kaplica św. Franciszka Ksawerego, w której przechowywana jest relikwia jego prawego ramienia.

Konstrukcja kościoła z jedną szeroką nawą i rzędami bocznych kaplic zamiast naw bocznych zdominowała architekturę sakralną na kolejne stulecia.




wtorek, 28 kwietnia 2026

Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rzymie (I)


Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa (łac. Sacratissimi Cordis Iesu ad Castrum Praetorium) to wyjątkowa świątynia w Rzymie, „kościół matka” Zgromadzenia Salezjańskiego, będący do dziś pod opieką duchowych synów św. Jana Bosco.

Budowa bazyliki została ukończona w 1887 roku dzięki ogromnemu wysiłkowi i determinacji św. Jana Bosco, który podjął się tego zadania na prośbę papieża Leona XIII. Budowla została zaprojektowana przez architekta Francesco Vespignaniego w stylu neorenesansowym. Pierwszy kamień węgielny położył już w 1870 roku papież Pius IX, jednak prace przerwano z powodu aneksji Rzymu przez Królestwo Włoch. Aby sfinansować budowę, Jan Bosco podróżował po Europie (m.in. do Francji i Hiszpanii), zbierając datki od wiernych. Był to pierwszy kościół parafialny wybudowany w Rzymie po zajęciu miasta w 1870 roku.

Świątynia znajduje się przy ulicy Via Marsala 42, w bezpośrednim sąsiedztwie głównego dworca kolejowego Termini. Mimo bliskości gwarnego dworca, bazylika jest uważana za miejsce ciszy i modlitwy dla podróżnych i mieszkańców.

Charakterystyczna dzwonnica bazyliki jest zwieńczona pozłacaną figurą Chrystusa Odkupiciela, dodaną w 1931 roku. Statua na dzwonnicy jest uznawana za jeden z najwyższych punktów w Rzymie, osiągając wysokość 62,5 metra.

To właśnie tutaj 16 maja 1887 roku schorowany św. Jan Bosco odprawił swoją jedyną mszę w tej świątyni, podczas której wielokrotnie płakał, rozumiejąc znaczenie swoich proroczych snów z dzieciństwa. Na tyłach bazyliki zachowano pokoje, w których zatrzymywał się św. Jan Bosco podczas swoich ostatnich wizyt w Rzymie.

Kościół otrzymał godność bazyliki mniejszej w 1921 roku na mocy decyzji papieża Benedykta XV. Świątynia ma plan krzyża łacińskiego i wyróżnia się bogatymi dekoracjami oraz malowidłami wewnątrz naw. Od 1965 roku kościół jest również kościółem tytularnym dla kardynałów diakonów.



Barokowy kościół św. Wincentego i Anastazego przy fontannie di Trevi w Rzymie


Kościół Santi Vincenzo e Anastasio w Rzymie to wyjątkowa świątynia, która znajduje się bezpośrednio przy słynnej Fontannie di Trevi, na placu Piazza di Trevi. Jest to wybitny przykład rzymskiego baroku, zbudowany w latach 1646–1650 według projektu Martino Longhi il Giovane. Frontowa ściana kościoła wyróżnia się aż 18 korynckimi kolumnami, co zyskało jej przydomek „il canneto” (zarośla trzcinowe).

Budowę kościoła sfinansował kardynał Jules Mazarin, pierwszy minister francuskiego króla Ludwika XIV. Na fasadzie, obok herbów kardynalskich, znajduje się rzadki w architekturze sakralnej element – popiersie świeckiej kobiety, Ortensji Mancini, siostrzenicy kardynała. Kościół słynie z przechowywania precordia (serc i wnętrzności) aż 22 papieży, od Sykstusa V do Leona XIII. Ze względu na to, że Kwirynał był niegdyś letnią rezydencją papieską, kościół pełnił funkcję parafii dla tamtejszego pałacu. Decyzją Jana Pawła II w 2002 roku świątynia została oddana do użytku Bułgarskiemu Kościołowi Prawosławnemu. W środku można podziwiać bogate dekoracje stiukowe oraz ołtarze boczne poświęcone m.in. św. Wincentemu i Anastazemu.

środa, 22 kwietnia 2026

Średniowieczne freski w bazylice św. Pawła za murami


W Bazylice św. Pawła za Murami w Rzymie większość dekoracji malarskich uległa zniszczeniu podczas pożaru w 1823 roku. Jednak w bocznych kaplicach i przyległych częściach kompleksu zachowały się cenne ślady średniowiecznej sztuki.




Wejście do bazyliki św. Pawła za murami w Rzymie

 






wtorek, 21 kwietnia 2026

St. Jacobi w Getyndze


St. Jacobi, czyli święty Jakub to zabytkowy, trójnawowy kościół halowy położony w samym sercu starego miasta w Getyndze. Budowa obecnej gotyckiej świątyni rozpoczęła się w 1361 roku, po tym jak książę Ernst I wyraził zgodę na rozbudowę miasta.

Charakterystycznym elementem kościoła jest wieża o wysokości 72 metrów, która dominuje nad panoramą miasta. W 1697 roku wieża zyskała barokowy hełm, który zastąpił wcześniejsze zwieńczenie zniszczone przez uderzenie pioruna.

Wnętrze kryje cenny ołtarz skrzydłowy z 1402 roku, ozdobiony misternymi rzeźbami przedstawiającymi sceny biblijne. Kościół posiada unikalne, nowoczesne kolorowe polichromie na filarach, które zostały dodane podczas renowacji w latach 90. XX wieku. Świątynia służy obecnie wspólnocie luterańskiej i jest ważnym ośrodkiem życia religijnego oraz kulturalnego w regionie. Dzięki doskonałej akustyce w St. Jacobi regularnie odbywają się liczne koncerty organowe i występy chóralne.

Zewnętrzna elewacja budynku przyciąga wzrok bogatymi detalami kamieniarskimi, typowymi dla północnoniemieckiego gotyku. Kościół św. Jakuba jest tradycyjnym punktem startowym dla pielgrzymów wyruszających z Getyngi na szlak św. Jakuba do Santiago de Compostela.





Portrety papieży w bazylice św. Pawła za murami w Rzymie


W rzymskiej Bazylice św. Pawła za Murami znajduje się unikatowa galeria mozaikowych portretów wszystkich papieży.  Poczet obejmuje wszystkich następców św. Piotra. Najnowszym, 267. portretem w galerii, jest wizerunek Leona XIV, odsłonięty w styczniu 2026 roku. Tradycja ta sięga V wieku i pontyfikatu Leona Wielkiego. Większość pierwotnych wizerunków uległa jednak zniszczeniu podczas wielkiego pożaru bazyliki w 1823 roku. Obecna galeria została odtworzona w XIX wieku.

Portrety mają formę medalionów (tzw. tonda) o średnicy ok. 137 cm. Każda mozaika składa się z tysięcy drobnych kamyczków (nowa mozaika Leona XIV liczy ich ok. 15 000 i waży ponad 130 kg). Medaliony tworzą długi pas (fryz) umieszczony nad arkadami nawy głównej i naw bocznych, okalając całe wnętrze świątyni. Tradycyjnie portret aktualnie urzędującego papieża jest specjalnie podświetlony, co ułatwia jego odnalezienie wśród setek innych. 

Popularna legenda głosi, że gdy zabraknie wolnych miejsc na nowe portrety papieskie, nastąpi koniec świata lub upadek Kościoła.