Archikatedra przemyska (zewnątrz)

 

Główne i boczne drzwi do archikatedry przemyskiej

 

Wnętrze i wyposażenie archikatedry przemyskiej

Wnętrze archikatedry przemyskiej to przestrzeń, w której barokowy przepych harmonijnie współistnieje z surowością gotyckich murów. Centralnym punktem świątyni jest monumentalny ołtarz główny z połowy XVIII wieku, ozdobiony licznymi złoceniami i figurami świętych. W jego sąsiedztwie znajdują się kunsztownie rzeźbione stalle kanonickie, służące duchowieństwu podczas uroczystych nabożeństw. 

Jednym z najcenniejszych zabytków jest alabastrowa figura Matki Bożej Jackowej, otoczona licznymi wotami dziękczynnymi. 

Ściany naw bocznych zdobią liczne ołtarze rokokowe, które zachwycają lekkością formy i bogactwem detali. 

W katedrze spoczywają biskupi przemyscy, których upamiętniają okazałe nagrobki i epitafia wykonane z ciemnego marmuru.

Na szczególną uwagę zasługuje barokowa ambona, stanowiąca wybitny przykład snycerstwa artystycznego tamtej epoki. Sklepienia nawy głównej i prezbiterium pokryte są barwną polichromią, przedstawiającą sceny biblijne oraz postacie świętych. 

W oknach znajdują się ozdobne witraże, które w słoneczne dni wypełniają wnętrze bazyliki wielobarwnym światłem. 

Chór muzyczny zdobią potężne organy o bogatym prospekcie, wykorzystywane podczas koncertów muzyki sakralnej. 

Do naw bocznych przylegają zabytkowe kaplice, w tym słynna kaplica Fredrów z unikalnym wyposażeniem o charakterze mauzoleum. Wnętrze skrywa także liczne relikwiarze, w tym ten z doczesnymi szczątkami św. Józefa Sebastiana Pelczara.

Pod posadzką prezbiterium udostępniono do zwiedzania krypty, w których można zobaczyć fundamenty dawnych świątyń. Całość wyposażenia dopełniają zabytkowe feretrony oraz naczynia liturgiczne o dużej wartości historycznej. Atmosfera wnętrza sprzyja kontemplacji, łącząc w sobie dostojeństwo katedry z bogatym dziedzictwem artystycznym regionu.

Architektura archikatedry przemyskiej

Architektura archikatedry przemyskiej to fascynująca mieszanka stylów, odzwierciedlająca burzliwe dzieje regionu. Najstarszym elementem są fundamenty romańskiej rotundy św. Mikołaja z XII wieku, ukryte w podziemiach świątyni. 

Obecna bryła kościoła opiera się na zrębach gotyckiej bazyliki wzniesionej w XV wieku. W XVIII wieku budowla przeszła gruntowną przebudowę w stylu późnego baroku, która nadała jej monumentalny wygląd. 

Elewacja frontowa zachwyca bogatym zdobnictwem i dynamiką charakterystyczną dla architektury barokowej. Z kolei prezbiterium zachowało surowszy, gotycki charakter z widocznymi na zewnątrz przyporami. 

Charakterystycznym elementem zespołu katedralnego jest wolnostojąca, wysoka na 71 metrów dzwonnica. 

Do korpusu nawowego przylegają zabytkowe kaplice, w tym słynna, nakryta kopułą kaplica Fredrów. 

Wnętrze świątyni wspiera się na potężnych filarach, które dzielą przestrzeń na trzy nawy o układzie bazylikowym. Całość konstrukcji harmonijnie łączy średniowieczną surowość z barokowym przepychem, tworząc unikalną sylwetkę w panoramie miasta.

Sobór archikatedralny św. Jana Chrzciciela w Przemyślu

Cerkiew pełni funkcję katedry archidiecezji przemysko-warszawskiej Kościoła Greckokatolickiego w Polsce. Świątynia znajduje się w centrum Przemyśla. Została wzniesiona w XVII wieku przez zakon jezuitów i pierwotnie funkcjonowała jako kościół pw. św. Ignacego Loyoli.

Budowla reprezentuje styl późnobarokowy, charakteryzujący się monumentalną fasadą i bogatymi zdobieniami. W 1991 roku papież Jan Paweł II przekazał ten obiekt wiernym obrządku greckokatolickiego.

Wewnątrz znajduje się zabytkowy ikonostas pochodzący z rozebranej cerkwi w Lubaczowie, datowany na lata 80. XVII wieku. Pod prezbiterium i nawami bocznymi znajdują się krypty, w których spoczywają m.in. biskupi greckokatoliccy.

Jednym z najważniejszych elementów wyposażenia jest cudowna ikona Matki Bożej Miłosierdzia (tzw. Madonny Jackowej). Obok katedry stoi wolnostojąca dzwonnica, która jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów sylwetki starego miasta.

Świątynia stanowi serce życia religijnego i kulturalnego społeczności ukraińskiej w regionie Podkarpacia.

Cerkiew greckokatolicka Przemienienia Pańskiego w Jarosławiu

Cerkiew pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w Jarosławiu została zbudowana na fundamentach dawnego zamku Ostrogskich. Jest to świątynia grekokatolicka, jej budowę rozpoczęto w 1717 roku, jednak postępowała ona bardzo powoli, przede wszystkim ze względu na brak dostatecznych funduszy. Budowa świątyni została ukończona dzięki hojności bogatego kupca, Eliasza Wapińskiego. Cerkiew konsekrowano w połowie osiemnastego wieku, a dokładniej w 1747 roku, pomimo iż znajdowała się jeszcze w stanie surowym. 

W latach 1911-1912 świątynia została przebudowana z jednonawowej na trzynawową z wieżami i kopułą. Po zakończeniu II wojny światowej, na skutek wysiedleń ludności grekokatolickiej, cerkiew była użytkowana przez parafię łacińską: odprawiane w nim były nabożeństwa dla dzieci i młodzieży. W 1987 roku grekokatolicy odzyskali swoją świątynię, która w następnych latach (1987-1993) została wyremontowana i przywrócona do celów sakralnych. Fundatorzy cerkwi, Eliasz i Pelagia Wapińscy zostali pochowani w kryptach świątyni. W jarosławskiej cerkwi znajduje się także cenna ikona Matki Boskiej w typie Hodegetrii: Brama Miłosierdzia.