Sanktuarium Najświętszego Imienia Jezus w Łodzi

Kościół neoromański św. Jana w Łodzi został zbudowany w latach 1880–1884 jako kościół luterański. Był drugim kościołem tego wyznania w Łodzi. Duże nakłady na budowę położył m.in. fabrykant łódzki Karol Scheibler (100 tys. rubli w złocie). Kościół wybudowany z cegły, w stylu neoromańskim, wg projektu inż. Ludwika Schreibera, jako zbór ewangelicko-augsburski św. Jana Ewangelisty. Po zakończeniu II wojny światowej kościół został zajęty przez zakon jezuitów. Katolicy użytkowali kościół na podstawie zgody władzy państwowej, która określała je jako mienie poewangelickie. Duszpasterstwo sprawują jezuici. W 1950 roku erygowano katolicką parafię Najświętszego Imienia Jezus. W 1989 roku jezuici wykupili kościół i dawne budynki parafii od Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.

Filary, łuki, pilastry, kapitele – wszystko w białym kolorze, wraz z ciemnym sufitem daje piękny i podniosły efekt neogotyku. Do tego dochodzą interesujące witraże, piękna chrzcielnica, wspaniały główny ołtarz z masywnymi lichtarzami, ciekawa rzeźbiona ambona i balustrada przy ołtarzu. Zabytkowe polichromie w sklepieniu nawy głównej i transeptu. 

1 września 2020, decyzją abpa Grzegorza Rysia, jezuicki kościół pw. Najświętszego Imienia Jezus został podniesiony do godności sanktuarium.

Kościół Zesłania Ducha Świętego w Łodzi

Kościół rzymsko-katolicki p.w. Zesłania Ducha Świętego w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej i placu Wolności został wybudowany w latach 1889–1891 jako kościół ewangelicko-augsburski pw. Świętej Trójcy w stylu eklektycznym z przewagą cech neorenesansowych z zastosowaniem elementów romańskich (okna). Autorami projektu byli: Otto Gehlig oraz Hilary Majewski. Kościół jest zbudowany na planie krzyża greckiego, o równych ramionach (30m x 29m), z cegły. 

Z zewnątrz zdobi go 6 wieżyczek, z których 4 większe ustawione na narożach, o stożkowych chełmach zwieńczonych krzyżami, a po środku dachu nad nimi góruje kopuła zakończona krzyżem. Dachy i chełmy wieżyczek pokryte są blachą cynkową. Do wnętrza kościoła prowadzą wejścia z trzech stron. Jako świątynia rzymskokatolicka została poświęcona 1 I 1945 r. przez prałata Jana Zdziowskiego.

Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi

Kościół pod wezwaniem Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi wybudowany w latach 1860–1880 w stylu neoromańskim według projektu Franciszka Tournelle’a. Zbudowany na planie krzyża, 3-nawowy, z dwiema kaplicami, z wieżą na frontonie, od wschodu i zachodu kruchty, zakrystia za głównym ołtarzem. 

Kościół został poświęcony 19 V 1888 r. przez abpa Wincentego Teofila Chościak Popiela. Od 8 sierpnia 2021 roku opiekę duszpasterską nad parafią pw. Podwyższenia Świętego Krzyża sprawują dominikanie.

Sobór św. Aleksandra Newskiego w Łodzi

 

Parafia prawosławna w Łodzi powstała pod koniec XIX wieku z inicjatywy jej prawosławnych mieszkańców, których liczba sukcesywnie zwiększała się. W 1877 roku powstał projekt wybudowania odpowiedniej świątyni, która mogłaby sprostać potrzebom religijnym miejscowym prawosławnym. Architekt miejski Hilary Majewski opracował wówczas odpowiedni projekt świątyni.

Utworzono odpowiedni komitet składający się z prominentnych łódzkich fabrykantów, którzy zgodzili się finansować budowę pierwszej prawosławnej łódzkiej cerkwi. Wśród sponsorów budowy i wyposażenia świątyni znalazły się, między innymi: Karl Wilhelm Scheibler, Juliusz Heinzel, Ludwik Grohman, Edward Herbst, Izrael Poznański i inni. W ten sposób w ciągu czterech lat  wybudowano wspaniałą cerkiew w bizantyjskim stylu architektonicznym.

Nową prawosławną świątynię wyświęcono w 1884 r. pod wezwaniem świętego księcia Aleksandra Newskiego. W odrodzonym państwie polskim cerkiew w 1920 r. stała się siedzibą parafii. Podczas II wojny światowej prawosławne duchowieństwo służące w cerkwi św. Aleksandra wydawało łódzkim Żydom fałszywe metryki chrztu, które ratowały im życie. W 1951 roku po utworzeniu diecezji łódzko-poznańskiej, świątynia otrzymała rangę Soboru katedralnego. 

Cerkiew została zbudowana w stylu rosyjsko-bizantyjskim, z wyraźnymi nawiązaniami do stylu romańskiego, na planie ośmiokąta, z obejściem biegnącym dookoła oraz wyodrębnioną częścią centralną, nad którą na bębnie wznosi się główna kopuła, wsparta na czterech filarach. Jest ona orientowana, trójdzielna.

 Położony od zachodu przedsionek został zbudowany na planie kwadratu. Nad nim umieszczono wieżę zwieńczoną cebulastym hełmem. Elewacje obiektu ozdobiono rzędami niewielkich arkad. Rytmicznie rozmieszczono półkoliste otwory okienne zdobione są niewielkimi kolumienkami, których kapitele ozdobiono motywami floralnymi. Bogata kolorystyka bryły budynku stanowiła, podobnie jak wymienione ornamenty, nawiązanie do tradycji wschodniosłowiańskiego budownictwa sakralnego. Elementy dachu świątyni są złocone. Na elewacjach rozmieszczono dziesięć kompozycji malarskich, w tym postać św. Aleksandra Newskiego, usytuowaną na dzwonnicy.