Ewangelicki kościół Chrystusa Zbawiciela w Kluczborku (II)

 

Ewangelicki kościół Chrystusa Zbawiciela w Kluczborku (I)

Gotycki kościół ewangelicko-augsburski Chrystusa Zbawiciela i jego wieża widokowa jest jednym z najcenniejszych i najstarszych zabytkowych obiektów Kluczborka. Został zbudowany w XIV wieku na miejscu poprzedniego drewnianego, pochodzącego z 1298 roku. Wybudowana wówczas świątynia składała się z XIII-wiecznego prezbiterium (wykonana we wczesnogotyckim stylu) oraz z XIV-wiecznej wieży.

 W 1527 r. kościół został przejęty przez ewangelików i z krótką przerwą w latach 1700-1707 pozostaje w ich posiadaniu do dnia dzisiejszego.

W wyniku częstych pożarów kościół był wielokrotnie niszczony i odbudowywany. Najtragiczniejszy pożar w dziejach Kluczborka miał miejsce 23 kwietnia 1737 r., który strawił prawie całe miasto. Tak wielką katastrofę opisał w swojej kronice miejscowy pastor Adam Thuler: „W trzecie święto wielkanocne krótko po północy, dobre miasto Kluczbork z woli wszechmogącego Boga zostało nawiedzone straszliwym ogniem z niebios, który w dwie godziny strawił całe miasto oraz bez możliwości ratunku umiłowany kościół, plebanię i szkoły obrócił w popiół. Ludzie niewiele lub nic nie uratowali z dobytku. W drugi dzień Wielkanocy odprawiliśmy ostatnie nabożeństwo w ciszy i spokoju Pańskim, ale trzecie święto stało się dniem żałoby. (...) Nic nie pozostało z dzwonów, ławek, pięknego chóru - wszystko zostało obrócone w popiół”. 

Po tym wielkim pożarze, wnętrze kościoła zostało ponownie gruntownie przebudowane. Obecny wystrój świątyni wykonał wrocławski rzeźbiarz Leopold Jaschke w latach 1750-1760. Ołtarz, ambona, chrzcielnica i prospekt organowy wykonano w stylu rokoko, w którym dominuje kolor biały i złoty. W latach 1795-1797 nadbudowano górną kondygnację wieży, a w 1806 roku zamontowano na niej zegar. 

Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Kluczborku

Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Kluczborku został wzniesiony w latach 1911 - 1913 w stylu neogotyckim, wzorowany na wrocławskim kościele św. Krzyża. Autorami projektu byli Oskar Hossfeld i Carl Schabik, zaś pracami budowlanymi kierował Thomas Skaletz. Prace przy wykonywaniu fundamentów kościoła rozpoczęto w listopadzie 1910 r. 

We wrześniu 1911 r. ustawiono więźbę dachową i 25 metrową wieżę. Drewniane stalle i ławki wykonali stolarze z Żórawiny k. Wrocławia. Ołtarz główny z bogatą ornamentyką snycerską i ambonę wykonano w warsztacie Schreinera w Monachium. Natomiast ołtarze boczne są dziełem rzeźbiarza Frilhase z Erfurtu, a piękne witraże przedstawiające postacie świętych pochodzą z warsztatu Linnemana z Frankfurtu nad Menem. Uroczystej konsekracji świątyni dokonał kardynał Jerzy Kopp z Wrocławia w dniu 1 czerwca 1913 r. Z 3 dzwonów zamontowanych w kościele zachował się jeden, gdyż pozostałe zostały zarekwirowane przez armię niemiecką w 1943 r.

Drewniany kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Proślicach

Pierwszy pastor notowany był tu już w 1531 r., a w latach prześladowań innowierców i zamykania zborów (1695-1707) Proślice były miejscem schronienia dla protestantów oraz udzielania posług religijnych dla ludności z odległych parafii. 

Obecny kościół wzniesiony został około 1580 r., remontowany w 1748 roku. Około połowy XVIII w. powstały empory - muzyczna przedłużona wzdłuż ściany północnej oraz południowa. Wysoka wieża pełniąca funkcję dzwonnicy wybudowana została w 1773 r. z fundacji młynarza z Proślic, Jerzego Zająca. W 1859 r. odnowiono wieżę, w 1905 r. wykonano podmurówkę wieży i remont wnętrza. Kościół należy obecnie do rzymsko - katolickiej parafii pw. Nawiedzenia NMP w Polanowicach.

Wyposażenie kościoła w przeważającej mierze w stylistyce barokowej (ambona, prospekt organowy, itp.). Główny ołtarz architektoniczny, ambonowy, wykonany został ok. 1700 roku. Monumentalna wieża kościoła góruje w okolicznym krajobrazie.

Barokowy kościół benedyktynek pw. Wszystkich Świętych w Drohiczynie

Kościół benedyktynek pw. Wszystkich Świętych w Drohiczynie jest późnobarokową budowlą wzniesioną według projektu Pawła Fontany z fundacji braci Kuczyńskich – Wiktoryna i Marcina. Pierwszą drewnianą świątynię, wraz z konwentem dla sióstr, w tym miejscu ufundował, w 1623 roku, Wojciech Niemira, wojewoda podlaski. Do Drohiczyna przybyła z Torunia, 1 listopada 1623 roku, wraz z trzynastoma mniszkami Zofia Kiszczanka, która została pierwszą ksienią zakonu. 

W 1854 roku, rząd carski nakazał zamknięcie kościoła benedyktynek. Była to kara za patriotyczną postawę zakonnic, które udzielały pomocy powstańcom listopadowym. Po upadku powstania styczniowego w zakrystii kościoła urządzono małą cerkiew pod wezwaniem św. Agapita. W 1918 roku świątynię przywrócono katolikom. 

Kościół jest późnobarokową, bez wieżową budowlą jednonawową. Zdobi ją piękna fasada z dwoma ustawionymi pod kątem skrzydłami bocznymi. Fasada zwieńczona jest rozbudowanym szczytem ze spływami wolutowymi. Wnętrze świątyni przykrywa sklepienie kolebkowe z lunetami. 

Z pierwotnego wystroju zachowało się niewiele. Jest to krucyfiks z pierwszej połowy XVIII wieku, obraz św. Benedykta z pierwszej połowy XVII wieku oraz trzy rzeźby barokowe przedstawiające Chrystusa Bolesnego, św. Jana Chrzciciela i św. Marka Ewangelistę. We wnętrzu umieszczono tablicę pamiątkową poświęconą Władysławowi Syrokomli (Ludwikowi Kondratowiczowi 1823-1862).

Wokół sanktuarium w Dankowie