Cerkiew Świętego Ducha w Wilnie to klasycystyczna świątynia z wyraźnymi elementami barokowymi, położona w pobliżu Ostrej Bramy. Pierwszą drewnianą cerkiew w tym miejscu wzniesiono w 1597 roku z fundacji sióstr Teodory i Anny Wołowicz.
Od 1611 roku była to jedyna prawosławna świątynia w Wilnie, a w 1634 roku na jej miejscu powstała nowa, murowana budowla. Po zniszczeniach dokonanych przez Szwedów obiekt odbudowano dzięki pomocy cara Piotra I, lecz w latach 1748–1749 cerkiew ponownie strawiły pożary. Odbudową kierował znany architekt Jan Krzysztof Glaubitz, który zaprojektował także zachowany do dziś barokowy ikonostas. W XIX wieku świątynia doznała kolejnych strat z rąk armii napoleońskiej, po czym przeszła przebudowy, w tym usunięcie z fasady barokowych elementów w ramach rusyfikacji.
W 1850 roku arcybiskup Józef uczynił cerkiew sanktuarium trzech wileńskich męczenników. Święci Antoni, Jan i Eustachy to XIV-wieczni dworzanie wielkiego księcia litewskiego Olgierda, którzy zostali straceni za odmowę wyparcia się wiary chrześcijańskiej i powrotu do pogaństwa. Są oni uznawani za pierwszych męczenników prawosławnych na ziemiach litewskich, a ich niezłomna postawa przyczyniła się do umocnienia chrześcijaństwa w tym regionie. Ich cudownie zachowane relikwie stanowią dziś główne sanktuarium wileńskiej cerkwi Świętego Ducha, przyciągając wiernych z całego świata. Ich relikwie, ewakuowane podczas I wojny światowej do Moskwy, powróciły na miejsce w 1946 roku decyzją władz radzieckich.
Wnętrze świątyni, zbudowane na planie krzyża łacińskiego, skrywa m.in. 20 ikon autorstwa Iwana Trutniewa. Przy cerkwi, która ostatnią renowację przeszła w latach 90. XX wieku, do dziś nieprzerwanie działa męski monaster.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz